„21 klauzul” FIDIC to tytuł trochę przewrotny (wobec obowiązujących 20 klauzul), którego celem jest wywołanie pewnej refleksji co do stanu inkorporacji ogólnych warunków kontraktowych dla budowy FIDIC (tj. Międzynarodowej Federacji Inżynierów Konsultantów) dla kontraktów budowlanych realizowanych w Polsce. Zwrot symbolizuje brak spójności wprowadzanych modyfikacji z ideą twórców ogólnych warunków polegającą na wyważeniu interesów Stron. Realizacja inwestycji budowlanej wymaga współdziałania Zamawiającego i Wykonawcy.
Czym jest FIDIC?
Ogólne warunki kontraktowe dla budowy FIDIC powstały w wyniku wielu lat doświadczeń niezależnych ekspertów – Inżynierów Konsultantów – wprowadzając rozwiązania przemyślane, spójne, z zachowaniem zasad równowagi kontraktowej Stron. Powstanie Międzynarodowej Federacji Inżynierów Konsultantów datuje się na rok 1913.
Obowiązujących 20 klauzul FIDIC
Do klauzul FIDIC należą:
- Klauzula 1: Postanowienia ogólne
- Klauzula 2: Zamawiający
- Klauzula 3: Inżynier
- Klauzula 4: Wykonawca
- Klauzula 5: Mianowani Podwykonawcy
- Klauzula 6: Personel kierowniczy i siła robocza
- Klauzula 7: Urządzenia, materiały i wykonawstwo
- Klauzula 8: Rozpoczęcie, opóźnienia i zawieszenie
- Klauzula 9: Próby końcowe
- Klauzula 10: Przejęcie przez Zamawiającego
- Klauzula 11: Odpowiedzialność za wady
- Klauzula 12: Obmiary i wycena
- Klauzula 13: Zmiany i korekty
- Klauzula 14: Cena kontraktowa i płatność
- Klauzula 15: Odstąpienie przez Zamawiającego
- Klauzula 16: Zawieszenie i odstąpienie przez Wykonawcę
- Klauzula 17: Ryzyko i odpowiedzialność
- Klauzula 18: Ubezpieczenie
- Klauzula 19: Siła wyższa
- Klauzula 20: Roszczenia, spory i arbitraż
Klauzula „21”
Modyfikacje wprowadzone do ogólnych warunków kontraktowych dla budowy FIDIC prowadzą zarówno do zmiany brzmienia już istniejących postanowień klauzul ogólnych warunków (niejednokrotnie wypaczając ich sens) bądź nawet do dodania nowych klauzul, nieznanych ogólnym warunkom. Zmiany te należałoby ocenić negatywnie w kontekście oceny spójności warunków kontraktowych.
Rola Inżyniera
Szczególną wagę przypisano funkcji co do zasady niezależnego – zarówno od Zamawiającego jak i Wykonawcy – Inżyniera. Inżynier w założeniu nie powinien być stroną umowy o zastępstwo inwestycyjne zawartej z Zamawiającym (w ramach odrębnego stosunku prawnego). Związanie Inżyniera z jedną z Stron umowy, pozbawia go podstawowych przymiotów, wypaczając sens tej instytucji.
FIDIC w wersji .PL
W wyniku modyfikacji wprowadzanych przez Zamawiających do ogólnych warunków kontraktowych dla budowy FIDIC, uprawnione jest stwierdzenie, iż FIDIC w wersji .PL odbiega co do istoty od założeń jego twórców. Częściowo modyfikacje te wynikały z konieczności dostosowania do reżimu prawa polskiego, częściowo jednak wyłącznie w celu nadmiernego zabezpieczenia interesów jednej z Stron kontraktu na roboty budowlane.
Zapraszam do śledzenia cyklu FIDIC po polsku
FIDIC po polsku przedstawię w cyklu 21 części, które przybliżą jak daleko w konkretnych sytuacjach Zamawiający zmienili sens poszczególnych klauzul ogólnych warunków kontraktowych.
